محمد مهدى ملايرى

376

تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )

بنى اسرائيل را از بابل ( عراق ) به اورشليم فرستاد و مدت اقامت بنى اسرائيل را در عراق هفتاد سال نوشته است و گويد كه بازگشت بنى اسرائيل به بيت المقدس در زمان كوروش فارسى بود كه مادرش يهودى بود و از جانب بهمن بر عراق حكومت مىكرد و بعضى نيز گفته‌اند كه كوروش خودش مستقلا پادشاه بود و او پس از بهمن به پادشاهى رسيد . مسعودى پس از نقل اين اقوال اخير گويد : « ولى اينها در همهء تواريخ قديم نيامده » « 1 » ، و از اينجا معلوم مىشود كه دينورى اين مطالب را از مآخذ ديگرى غير از مآخذ عمومى دورهء ساسانى نقل كرده است . مسعودى در شرح سلطنت سهراب نيز گويد كه بسيارى از ناقلان اخبار گفته‌اند كه بخت نصر كارگزار اين پادشاه بر عراق بود و او بود كه اسيرانى از بنى اسرائيل با خود آورده بود و از آن جمله زنى بود به نام دنيارزاد كه او را به زنى گرفت و همو باعث بازگشت بنى اسرائيل به بيت المقدس گرديد . « 2 » طبرى نام مادر بهمن را استير ذكر كرده و هما را هم به نام شهرزاد خوانده و در كتاب هزار و يك شب نيز نام دنيارزاد با نام شهرزاد آمده و در آنجا دنيارزاد و مهرمانه يا بانوى حرمسرا است . و بنا به قول دينورى ، بهمن چون زنى يهودى داشت دين يهود پذيرفت اما چندى بعد دست از اين آيين برداشت و به كيش سابق بازگشت « 3 » ؛ و هم دينورى آزاد كردن بازماندگان اسيران اسرائيلى را به بهمن نسبت مىدهد و گويد پيش از آنكه به پادشاهى رسد ابراخت دختر سامال نوه سليمان بن داود را به زنى گرفته بود ، و حكومت شام را بر برادرزنش ردبيل واگذار كرد و او را مأمور همراهى اسيران و تجديد بناى بيت المقدس كرد . « 4 » و چنان كه به وضوح ديده مىشود حوادث دوران بهمن شاه داستانى كيانى با وقايع دوران هخامنشى و به خصوص دورهء كوروش و داريوش پادشاهان تاريخى ايران درهم آميخته است .

--> ( 1 ) . مروج الذهب ، ج 1 ، ص 272 . ( 2 ) . مروج الذهب ، ج 1 ، ص 269 . ( 3 ) . الاخبار الطوال ، ص 27 . ( 4 ) . الاخبار الطوال ، ص 26 .